Hoofdstukindex:

Harry Muskee behoorde in zijn jonge jaren tot een vast vriendengroepje, waarvan behalve hijzelf, ook onder meer Jaap Hilbrandie, Erik Mulder, Bert Zwiers en Harry Kramer deel uitmaakten. De vijf zaten in dezelfde klas van de lagere school aan de Noordersingel. Op groepsfoto's gemaakt tijdens schoolreisjes in Appelscha in 1947 en 1948 zijn ze te zien. Doordat sommigen bleven zitten of voorbestemd waren voor een hoger type vervolgonderwijs, bleven ze niet alle zeven jaren samen, maar door allerlei omstandigheden kwamen ze elkaar later op de MULO weer tegen.

XXinterviewKramer3Harry Kramer werd evenals Harry Muskee in 1941 geboren. Zijn ouders namen in de jaren dertig een winkel over in de Assense Kruisstraat, op nummer 22 (nu kledingzaak Esprit). De naam M. Kramer prijkte bijna veertig jaar op de voorgevel. De winkel van Kramer (op de foto bij de bevrijding van Assen) was een bekende zaak. Er werden lederwaren, bestek, aardewerk en andere luxe artikelen verkocht. Uiteindelijk zou Kramer nog tot 1975 bestaan. Harry’s vader Minse die, behalve winkelier, ook voorzitter was van de Noordelijke afdeling van het Nederlandse Rode Kruis, zat tijdens de oorlog in het verzet. In december 1944 werden de leden van zijn groep verraden en door de Duitsers opgepakt. Minse Kramer werd enkele maanden later in concentratiekamp Neuengamme geëxecuteerd. Harry heeft zijn vader dus niet of nauwelijks gekend. Zijn opvoeding kreeg hij grotendeels van zijn moeder Jannie, die ook nog eens de zware taak had om de winkel te bestieren.


Gezamenlijke jeugdjaren

Veel details van de gezamenlijke jeugdjaren werden al opgenomen in het interview met Jaap en Henk Hilbrandie, dat eerder op deze website werd gepubliceerd. In onderstaand verhaal vult Harry Kramer deze aan met zijn eigen herinneringen. Het gesprek met hem vond plaats in het huis van Jaap Hilbrandie, die zelf ook af en toe nog een duit in het zakje doet.

XXinterviewKramer6Harry Kramer (op de foto met arm in verband tijdens schoolreisje 1948, met Harry Muskee knipogend rechtsboven hem): "Muskee woonde in die beginjaren in de Lodewijk Napoleonstraat en uit die tijd dateren mijn eerste contacten met hem. Zijn moeder was toen al ziek, maar kon nog wel een stukje op krukken lopen. Harry gaf in die tijd nog hoog op over zijn vader. Die had immers bij het korps Mariniers gezeten in Rotterdam."

"Uit die eerste schooljaren weet ik niet veel meer. Bert Zwiers, wiens ouders een transportbedrijf hadden, en ik zaten in de zevende klas, een soort voorbereidingsklas voor de HBS en het Gymnasium. Bert en ik zakten voor ons toelatingsexamen. Wij waren immers maar kinderen van eenvoudige middenstanders en geen notabelen. Dat was het verschil. Vervolgens gingen Bert en ik naar de MULO en daar kwamen we Harry Muskee, Erik Mulder en Jaap Hilbrandie weer tegen. We hadden drie middagen in de week vrij, op dinsdag, donderdag en zaterdag. Op zaterdagochtend gingen we nog gewoon naar school. Maar vrijwel elke vrije middag gingen we gezamenlijk op pad, om te strunen. Eerst op het fietsje naar Jaap, daar verzamelden we. Van daaruit gingen we lopend naar Kampsheide of naar Balloo. Eindeloos hebben we daar rondgesjouwd. Harry Muskee nam vaak de hond mee. We trokken met de fiets ook wel naar de boerderij van een oom van Jaap Hilbrandie in Bovensmilde. De Vroome heette hij. Daar gingen we aardappels rooien of op jacht. In de weekenden waren we er ook regelmatig. De Vroome had twee dochters, Janny en Bertha. Janny was gek op Muskee en ze hebben nog een tijdje verkering gehad. Vijftien of zestien waren we toen geloof ik."


Mulo-diploma

"Na de verhuizing naar de Vondellaan 97 ging het met Harry’s moeder slechter en zat ze eigenlijk alleen maar in een stoel, waar ze nauwelijks nog uit kon komen. Ze moest overal mee geholpen worden. In die tijd begonnen ook de spanningen tussen Harry en zijn vader. Beiden hadden weinig met elkaar op. Opoe, zijn oma, was ook in huis en bestierde in feite het huishouden. Ze deed haar werk en daarmee was het af. Het was dus eigenlijk nooit gezellig daar in huis. Vandaar dat Harry vaak bij anderen was, bij de broertjes Java bijvoorbeeld, maar ook bij ons in de Kruisstraat. Mijn moeder was daar niet altijd even gelukkig mee, want Harry was niet bepaald een gedisciplineerde student en werd regelmatig weggestuurd als ik huiswerk moest maken."

XXinterviewKramer10"Ma had daar overigens wel gelijk in, want Harry Muskee deed volgens mij elke MULO-klas twee keer. Hij zat pas in de derde klas toen hij al een oproep kreeg voor militaire dienst! Na zijn diensttijd is hij naar de MULO in Groningen gegaan. Hij realiseerde zich dat hij maar beter toch zijn diploma kon halen. Dat heeft hij ook gedaan, maar toen was hij al 22. Zijn vader zei tegen mij: Er is een groot wonder gebeurd, Harry is voor zijn MULO-examen geslaagd! Hierna heeft hij nog een studie Nederlands gedaan en is hij zoals bekend korte tijd corrector geweest bij de Asser Courant."

"Bij Harry thuis had ik veel contact met zijn moeder. Dat was een hele lieve vrouw. Als wij, zijn vrienden, op bezoek kwamen, vond ze dat altijd reuze gezellig. Maar het ging steeds slechter met haar en op een gegeven ogenblik werd ze opgenomen in het oude Wilhelmina-ziekenhuis hier in Assen. Toen we bericht kregen dat het niet lang meer zou duren, hebben we nog afscheid van haar genomen. Vlak daarna is ze overleden en zijn we op haar begrafenis geweest. Ik zie Harry nog bij ons thuiskomen in de Kruisstraat. Nu heb ik eigenlijk helemaal niets meer zei hij, volkomen uit het veld geslagen. Want hij was gek op zijn moeder. Ze kon helemaal niets voor hem doen vanwege haar ziekte. Maar af en toe stopte ze hem wel wat geld toe. Daar kocht hij 45-toerenplaatjes van. Die werden volop gedraaid op zijn kamertje, en we genoten allemaal mee."

"Harry was altijd met muziek bezig. Hij kocht zijn plaatjes bij Lampe aan de Gedempte Singel. Hij wist precies wat hij hebben moest en in no-time kende hij die nummers uit zijn hoofd: Guy Mitchell, Buddy Holly, the Everly Brothers. Langzaam aan zijn we toen zelf een beetje muziek gaan maken, waaraan ik in het begin ook nog een bescheiden bijdrage heb geleverd. Ik was goed bevriend met Jaap Hilbrandie en zijn broer Henk, die enkele jaren jonger was, maar zeer muzikaal en in die tijd al goed gitaar kon spelen. Henk heeft mij wat akkoorden en grepen geleerd. Harry en Henk Hilbrandie konden vocaal uitstekend the Everly Brothers imiteren. Bye Bye Love en zo. Henk had dan zo’n hoog stemmetje. Dat deden ze echt geweldig."

XXMixtures2 kopie"Vervolgens werd ons eerste groepje The Mixtures gevormd, dat voornamelijk skiffle van Lonnie Donnegan speelde. In die groep ontbrak een banjospeler. Ik heb toen een gitaarbanjo gekocht en ben lid van dat bandje geworden, waarin Harry Muskee overigens gitaar speelde. Ik was echter totaal niet muzikaal en ik had geen idee wanneer we van akkoord moesten veranderen. Ik hoorde dat gewoon niet. Dus ik moest altijd naar Henk Hilbrandie kijken (foto: Harry Muskee links, Harry Kramer met bril, Henk Hilbrandie met gitaar). Als hij van greep veranderde, ging ik mee. Vandaar dat ik op die foto’s Henk zo nauwlettend in de gaten houd. We deden ook optredens, op dansavondjes van de MULO of het sokkenbal in De Hertenkamp."

 


Theekistenbas

"Op die foto’s van The Mixtures zie je Meiko Kijf een staande theekistenbas bespelen. Wij kregen in de zaak altijd porcelein uit Duitsland aangeleverd in theekisten. Jaap Hilbrandie heeft van één van die kisten een staande bas gefabriceerd, met aan de bovenkant een knop van een gordijnenroe. Jaap was best wel handig, want die maakte ook z’n eigen trommels. Maar ja, uiteindelijk hadden we toch behoefte aan een echt drumstel. Bij ons in het schuurtje in de Kruisstraat hadden wij een koperen pomp. Die hebben we verkocht en daarvan hebben we een drumstel gekocht. Voor 100 gulden van Nanno Buchheim, die in het blauwe dorp woonde en waarvan Henk Hilbrandie gitaarles kreeg."  

"De familie van Harry’s moeder kwam uit Rotterdam. Zijn opa en oma woonden daar. Ik had een oom en tante in Rotterdam, dus ging ik wel met Harry op bezoek. Ik logeerde bij mijn familie en Harry bij zijn opa en oma, waar hij ook dik mee was. We hebben heel wat rondgelopen in Rotterdam en zijn er vaak naar de film geweest."

XXinterviewKramer8"Harry Muskee (op de foto staand rechts, naast Jaap Hilbrandie, met daaronder Harry Kramer en Bert Zwiers) was puur linkshandig en hij had de gave dat hij met die linkerhand ongelooflijk ver kon gooien. Achter zijn huis aan de Vondellaan lag vaak een grote berg eierkolen, waarmee de kachel werd gestookt. Een eind verderop bevond zich een boerderijtje met een heel klein dakraam. Voor Harry was het dan de kunst om met die eierkolen het ruitje in dat dakraam te raken. Dat deed hij met grote precisie. Op een avond zaten we daar weer en toen zagen we familie van hem, volgens mij oom Wietse en tante Jantje uit Groningen, in de verte aan komen lopen. Goh, zei Harry, ik zal ze eens even verwelkomen. Hij pakte zo’n eierkool, richtte en gooide van een enorme afstand die eierkool precies midden op het hoofd van zijn oom. Die man had een bult zo groot als een tennisbal en was totaal verbouwereerd. Hij heeft nooit geweten waar dat projectiel vandaan kwam..."      

"Muskee was een introverte, in zichzelf gekeerde, soms wat dromerige jongen. Hij zat in een eigen wereldje waarin hij zich prima kon vermaken. Die muziek paste daar precies in. Harry was veelzijdig, las veel, was zeer sportief en wist veel van de natuur. Wij volleybalden beiden, eerst bij Sudosa, later bij Tornado, met onder meer de broers van Erwin Java, Peter van Bronkhorst, Willy Muller en Andries van Leeuwen. We zijn er heel fanatiek mee beziggeweest. Omdat we niet altijd in een zaal konden trainen, volleybalden we in de Kruisstraat, in een doorgang tussen onze winkel en die van Hogenbirk (nu modehuis Bertram). Hans en Ginus Hogenbirk zaten naast ons en verkochten kleding en knopen en dergelijke. Die doorgang, die er nu nog steeds is, was ongeveer net zo groot als een echt volleybalveld en je kon er goed een touw op nethoogte ophangen en een partijtje drie-tegen-drie spelen. Er werd ook wel gevoetbald, met de broertjes Vanderveen bijvoorbeeld. Harry voetbalde natuurlijk ook bij Achilles, waar zijn oom Frits Bimolt bekendheid genoot en af en toe deden we wat aan boksen. En we waren een tijdje heel fanatiek met wielrennen."


Wielerronde

Jaap Hilbrandie mengt zich nu in het gesprek: "Toen we zo’n vijftien, zestien jaar waren, reden we onderlinge wedstrijdjes. Daar maakten we dan de Ronde van Anreep van, waar Bert Zwiers woonde, of een rondje Loon-Ballo-Assen. Met zelfgemaakte racefietsen. Ik heb nog een keer de fiets van Harry Muskee in de prak gereden, bij Loon, waar ik onderuit ging. Ik was lelijk gevallen. Toen we terugkeerden in Assen, had Harry alleen maar oog voor zijn fiets. Dat ik onder het verband zat, deed hem weinig. Ik heb met Muskee trouwens diverse malen de Avondvierdaagse gelopen en ook de TT-mars van 25 kilometer. We waren toen beiden lid van AGV, de Asser Gymnastiek Vereniging. De zondag na de TT werd die loop gehouden, rond het grote, oude TT-circuit. Harry ging trouwens regelmatig met zijn vader naar de races. Ze zaten of stonden dan vaak in de Bocht van Bartels of bij de Oude Tol, halverwege Hooghalen."

XXinterviewKramer2Harry Kramer (foto links): "In de Kruisstraat is nu veel veranderd. Het winkelpand herken ik nauwelijks meer, maar onze  woning boven wat nu Esprit is, ziet er van buiten nog precies hetzelfde uit (foto onderaan artikel). Er is nog steeds dat zijraam, met vroeger uitzicht op de etalage van Hogenbirk. Die winkel had een soort venterbank aan de buitenkant, waar vaak meisjes op zaten. Zij liepen door de Kruisstraat te paraderen en wisten dat wij boven zaten. Er waren altijd jongens bij ons. Het centrum was natuurlijk toen al een verzamelplek van de jeugd. Wij hingen dan boven uit dat zijraam te koekeloeren naar die meisjes. We hebben er vele avonden zitten kaarten. In die jaren was de Kruisstraat nog een doorlopende straat met verkeer. Op de hoek zat De Gruyter, later Jamin, nu Hans Anders. Daar tegenover, op de hoek van de Gedempte Singel was de sportzaak van Daan Gans gevestigd. Tegenwoordig zit er de Tuinen van Assen. Daarnaast zat Lotsie, het eerste Chinese restaurant van Assen, waar volgens de geruchten werd gegokt en opium werd gerookt. Even verderop zat een klein boeken- en bladenzaakje, waar we onder de toonbank onze eerste blote-vrouwenblaadjes kochten…"

"Achter onze winkel hadden wij behoorlijk wat schuren en ook een vrij grote garage. Dat was een prachtige oefenruimte, waar the Rocking Strings regelmatig repeteerden, vlak voordat die groep overging in Cuby & the Blizzards, dus met de broertjes Kinds, Eelco Gelling, Dick Beekman, Willy Middel en Harry Muskee. Ik was toen muzikaal gezien allang afgehaakt hoor. Maar ik volgde die gasten natuurlijk op de voet. De jongens lieten vaak hun instrumenten en apparatuur in die garage achter. Dan mopperde mijn moeder dat ze hun spullen op moesten komen halen, want de auto’s konden er niet in. Later zijn ze gaan spelen in de Blue Corner, naast de zaak van Dick Greving, in een afbraakpand waar eerst kruidenier Zeegers was gevestigd. Die club was toch zeer uniek in die tijd. Wij hadden bij ons in de zaak veel overtollige spullen die we voor de Blue Corner mochten gebruiken. Daar werd dan een bar van getimmerd of zo en we hadden ook visnetten. In de Blue Corner werd vooral gespeeld door the Old Fashioned Jazz Group en the Rocking Strings. Erik Mulder zorgde altijd voor de drank, want zijn ouders hadden een drankenzaak. Officieel mocht er alleen frisdrank worden geschonken, maar dat ging nog wel eens mis als je begrijpt wat ik bedoel…"

XXinterviewKramer5Jaap Hilbrandie: "Ik heb met mijn vrouw Gré nog één van de eerste optredens van Cuby & the Blizzards meegemaakt. Dat moet in 1964 zijn geweest, bij café-dancing Van Hemmen in Gasselte. Daar hadden ze een grote glazen dansvloer, heel bijzonder. Dick Rienstra, de latere acteur, speelde in het Double S Combo en had eigenaar Van Hemmen getipt om C+B eens uit te nodigen. Dat gebeurde en er kwamen veel fans uit Assen mee. Harry kwam in de pauze even bij ons zitten. Hij zag er toen nog netjes uit, een beetje jazz-achtig. Ik heb er nog een foto van (boven, met Dick Beekman, Jaap, Gré en Harry). C+B heeft later trouwens nog vaak bij Van Hemmen gespeeld."

Harry Kramer: "Rond het moment dat Cuby & the Blizzards echt doorbraken, heb ik het contact met Muskee verloren. Ik ben toen een aantal jaren uit Assen weggeweest. Ik heb echter rond 1970 weer een tijdje in de Marconistraat gewoond en daar kwam hij ’s avonds laat nog een keer langs. Hij droeg zo’n lange jas en was zo stoned als de pest. Je moet toch een beetje oppassen met die rommel zei ik tegen hem, maar dat kwam totaal niet over. Hij zat toen al in een andere wereld. Korte tijd later ben ik definitief naar het oosten van het land verhuisd. Vervolgens is er zo’n dertig jaar geen contact meer geweest. Pas rond 1995/1996 begon het weer een beetje te kriebelen. Ik wilde graag de jongens van vroeger weer eens ontmoeten. Van Harry hoorde ik dat hij in Rolde woonde. Ik ben er geweest en heb aangebeld. Het klikte direct weer, net zoals in onze jeugd. Ik weet nog dat hij op een gegeven ogenblik zei: Alles is oud hier, behalve Douwien. Vanaf dat moment zijn de contacten weer hersteld, hoewel niet frequent. Ik woon in Epe, maar ga ieder jaar nog steeds naar de TT. Als ik in Assen was, wipte ik af en toe bij hem langs en hij is ook wel in Epe bij ons geweest. Toen is ook het idee ontstaan om met onze oude vriendenclub een reünie te houden. Dat was rond 2002/2003."

 


 

Practical Joke

Jaap Hilbrandie (foto hieronder): "Die heb ik vervolgens georganiseerd. Vanuit ons huis hebben we een nostalgische tocht gemaakt over de Balloërheide. Daar werd ook een practical joke uitgehaald, die zorgvuldig was voorbereid. Vroeger hadden we bij het strunen vaak trammelant met boswachters of opzieners. Bij die reünie wilde ik weer zoiets hebben, eigenlijk met het idee om Harry Muskee te stangen, want die had vroeger al ongelooflijk de pest aan autoriteit. Ik had een route bedacht, waarbij het leek dat we op verboden terrein liepen, hoewel dat niet zo was. Ik had met een goede vriend afgesproken dat hij ons met zijn wagen, die een beetje leek op een boswachtersauto, ergens zou opwachten."

XXinterviewKramer9"Toen wij daar aankwamen, vroeg hij bars of we wisten dat wij daar niet mochten komen. Tegen mij zei hij: Ik heb je al vaker gewaarschuwd en nu slinger ik je op de bon. Ik zag dat bij Muskee de ogen al vuur spuwden. Mijn vriend speelde zijn rol goed en ging steeds verder met zeiken. Plotseling begon Harry te foeteren. We hebben een mooie dag hier, met de jongens van vroeger, en nu loop jij dat te verpesten. Lazer toch op man… Maar mijn vriend gaf geen krimp en vroeg mijn naam en adres. Die gaf ik netjes. Harry zei achteraf tegen mij: Je had een valse naam op moeten geven eikel. Hij had enorm de pest in. Maar goed, we zijn verder gegaan en we hebben er een mooie dag van gemaakt.
’s Avonds zaten we hier met z’n allen een borreltje te drinken. Ik had afgesproken dat mijn vriend zou aanbellen om die zogenaamde bon te overhandigen. Mijn vrouw Gré deed open en kwam geschrokken terug. Die boswachter staat voor de deur… Bij Muskee sloegen direct de stoppen door. Hij riep: Ik ga daar wel even naar toe! Dat was precies de bedoeling natuurlijk. Bij de voordeur ontstond een heftige woordenwisseling, die zó hoog opliep dat Muskee mijn vriend met priemende vingers toe snauwde: Weet jij g.v.d. wel wie ik ben? Toen kon mijn vriend zijn lachen niet meer houden en vertelde hij Harry het hele verhaal. We lagen helemaal in een deuk. Muskee had overigens nog lang de pest in, maar hij kon het uiteindelijk best waarderen."    

Harry Kramer, tot slot: "Een paar jaar later heb ik de groep in Epe uitgenodigd en een soort kampement om ons huis opgezet. We hebben veel gezwommen en ik had een mooie fietstocht uitgezet. Toen Harry 65 werd, organiseerde hij een feest in Grolloo, bij Hofsteenge. Hij heeft ons groepje uitgenodigd en daar zijn we toen ook naar toe geweest. Eind juni 2011 hoorde ik dat Harry ziek was, maar ik wist niet precies wat hem mankeerde. Enkele weken later heb ik Douwina gebeld en ze vertelde wat er aan de hand was. Ik heb nog regelmatig teruggebeld, maar ik heb Harry nooit meer gesproken. We zijn als vriendengroepje aanwezig geweest bij Harry’s begrafenis in Rolde. Het was indrukwekkend, maar wat we achteraf gezien jammer vonden was dat zijn jeugdjaren en zijn achtergrond niet aan bod zijn gekomen. Ik had daar namens Harry best iets over willen vertellen, want die periode is toch mede-bepalend geweest voor zijn verdere leven en zijn carrière. Maar goed, we hebben samen mooie dingen meegemaakt en bewaren daar schitterende herinneringen aan. En dat telt."
XXinterviewKramerkruisstraat
De Kruisstraat anno 2012, met rechts de oude winkel van Kramer met het woonhuis boven, links Bertram (vroeger Hogenbirk) en in het midden de (gesloten) poort met doorgang, waar destijds volleybal werd gespeeld...
Hieronder: Het schoolreisje van 1947 in Appelscha, met een duidelijk boze Harry Muskee, die er kennelijk geen zin in had... Links van hem Bert Zwiers.
XXinterviewKramer7

 

Naar boven